Asgari Ücretin Binlerce Yıl Önceye Dayanan Doğuş Hikayesi: Devrik Ağızlı Çanaklar


Asgari Ücretin Binlerce Yıl Önceye Dayanan Doğuş Hikayesi: Devrik Ağızlı Çanaklar
Asgari Ücretin Binlerce Yıl Önceye Dayanan Doğuş Hikayesi: Devrik Ağızlı Çanaklar

Bir yandan hayat pahalılığı, bir yandan zor ve zahmetli çalışma hayatı arasında sayısız insan, dünyanın her yerinde asgari ücret karşılığı iş yapar ve geçimini bununla sağlamaya çalışır. Dünyada ilk kez Sümerler’de ortaya çıkan ve yıllar içerisinde gelişerek bugünkü modern halini alan bu uygulamanın tarihsel geçmişini sizler için derledik.

Türkiye’de asgari ücret an itibariyle brüt olarak 1.777 lira 50 kuruş, net olarak ise 1.404 lira.

Asgari ücret dünyada ilk kez 1890 yılında Avustralya ve Yeni Zelanda’da resmen başlatılan bir uygulama.

s-4029b0a7b891b921cd35d769db1f457fa170c8Bunun sonrasında ise 1900’lü yılların başında Avrupa’ya, daha sonra ise tüm dünyaya yayıldı.Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 1928’de kabul ettiği 26 sayılı Asgari Ücret Belirleme Yöntemleri ile uluslararası bir ölçüt getirildi.

Ülkemiz ise bu sözleşmeyi 1973 yılında imzaladı; 1974 yılında da onayladı.

s-aa0138451e3b0f2b3ee764e085b0aab1169b08Türkiye’de, asgari ücretin belirlenmesiyle ilgili ilk uygulama, 1969 yılında 26 ilde yapıldı. Daha sonraki dönemde bu illerin sayısı artırıldı; 1973 yılında da bazı illerde tarım işçileri için asgari ücret uygulamasına gidildi.

Asgari ücretin ülkemizde yıllar içerisindeki değişimini merak ediyorsanız eğer, aşağıda görebilirsiniz.

s-a3938dd571a401882bc2be6e3676112b84bb07Bu linke tıklayarak Türkiye’de dünden bugüne asgari ücretleri görebilir, 1974 yılına kadar geri gidebilirsiniz.

Peki ‘asgari ücret’ diye bir kavram insanlığın tarihine nasıl girdi?

s-189d5c965c310880abf3c21d8a3dedc688f2ee

Ekonominin kayıt altına alınmaya yeni başlandığı MÖ 3500-3000’de, işçi ve kölelerin yevmiyeleri çan biçimli devrik ağızlı çanaklarla ölçülürdü.

s-ac9191a44d5c189416557e59f30502d3d2d855[Yevmiye:  tayın payı (ekmek, tahıl vb)]Devrik ağızlı çanaklar Mezopotamyalı tüccarların ulaştıkları, İndus Vadisi’nden Anadolu içlerine kadar uzanan geniş bir alanda, birbirine çok yakın hacimlerde elde kalıplarla üretilirdi.

Böylelikle işçi ve kölelere verilen tayın payları, standart hacimler halinde düzenlenirdi.

s-690ce6ca94b012630355470d4cc26021704568Tapınaklarda çok sayıda ele geçen bu çanaklar, tapınak ekonomisi kapsamında çalışan insanlara günlük ya da öğünlük besinlerinin standart miktarda verildiğinin göstergesidir. Bu, günümüzdeki asgari ücret uygulamasına hayli benzer.

İlerleyen yıllarda bu uygulamanın en büyük faydasını, şüphesiz sınırları çok büyük alanlara yayılan imparatorluklar görecekti.

s-ee9262627ec40bb4ea5a94ec457699ff610b10Modern asgari ücretin atası olarak kabul edilebilecek olan bu uygulama ile, kölelerin de, askerlerin de günlük yemek ihtiyacı bir standarda bağlanmış ve gelir gider hesaplarının tespiti kolaylaşmıştı.

Örneğin Roma İmparatorluğu bu uygulamayı başarıyla hayata geçirmiş örneklerden birisidir.

s-fb0b2bc42b4cb8c2b51b138592cbc140846de7Köle ve asker sayısı bugün dahi pek çok ülkenin nüfusundan fazla olan Romaİmparatorluğu bu uygulamayı geliştirerek, bugünkü tabirle günlük istihkakmiktarını standart bir biçimde verme uygulamasını başarı ile uygulamıştır.

Köleler kuşkusuz, antik çağın (ve elbette sonrasının da) en önemli iş gücüydü diyebiliriz.

s-8b5dea060d4d6eb526ce04ee47bc9abaf64ebeKölelerin, iş gücü ve üretimde bilek gücü ile çalışması ve bu alanların bir nevi taşıyıcı unsuru olması sebebiyle, her ne kadar yasalar önünde hakları olmasa da yaşam haklarını devam ettirmeleri konusunda bir dizi uygulamaya tabi oldukları görülüyor.

Bunun yanı sıra tapınak çalışanları da benzer bir uygulamaya tabiydi.

Bunun yanı sıra tapınak çalışanları da benzer bir uygulamaya tabiydi.Bunun yanı sıra tapınak çalışanları da benzer bir uygulamaya tabiydi.s-c4eba21581c918724a3bbcb090a552693aae8bRahipler ve hizmetkarlar gibi tapınak çalışanları da bu uygulamalara göre ‘istihkak’ alırdı. Tapınakların düzenli olarak bağış ve adak aldığı göz önünde bulundurulursa, dağıtımın bir standart düzeninde sağlanması bu adak ve hediyelerin de düzenli bir şekilde kullanılmasını sağlamıştı.

Gelişen bu uygulamalar, dediğimiz gibi başta Roma İmparatorluğu olmak üzere pek çok devlet ve imparatorlukta kullanıldı; ve günümüz asgari ücretine zemin hazırlamış oldu.

s-e684c79b8df68a0aa0a932daced2cf73d6f0d1Günlük asgari gider hesabının bulunması ve bilinmesi doğal olarak bir aylık ve yıllık giderinde kolayca tespitini sağlamış ve bir nevi ülke bütçesinin tespitini de kolaylaştırmıştı.

Hesaplaması ise basitçe şöyleydi:

s-30c9f14d63c79c6483c97407d7dc409623d9dc– Bir öğünlük yemek ihtiyacı X günlük öğün miktarı. – Ortaya çıkan sonucun yıllık toplamı X köle sayısı.Böylelikle bir tapınağın, yada soylu birinin villasının yıllık erzak giderini ortaya koymak mümkündü.

Devrik ağızlı çanaklara bugün başta Şanlıurfa müzesi olmak üzere, Ön Asya’da yer alan pek çok kazı alanında ve müzede rastlamak mümkün.

s-4e00185a820e0404ddaca4a60e10fa847faeedBu da bize, bu uygulamanın Mezopotamya kökenli olduğunu göstermekte. Tarihin ilk büyük devletlerinin ve asker köle gücünün bu bölgede var olmuş olması da bu tezi doğrular nitelikte. Dünya tarihini tanımak adına her zerresi önem arz eden arkeolojik kazıların bizlere şüphesiz en büyük hediyesi de, bu tarz eserler üzerinden günümüzde var olan kavramların geçmişlerini ve temellerini bulmamızı sağlamasıdır.

Modern asgari ücret kavramının atası kabul edilen devrik ağızlı çanaklar, geçmişte kimlere yemek kabı ya da günlük ihtiyaç malzemesi olarak hizmet etti bilinmez.

s-7ca05103ef01424018f3aee65c773b2f40c146Ancak bilinen bir şey var ki, o da devrik ağızlı çanakların, ekonomistler ve modern kavramların kökenlerini araştıranlar için, üzerinde önemle durması gereken bir buluntu olduğudur.

İşte asgari ücret uygulamasının özet hikayesi bu şekilde. En temelinde kölelik düzeninin yatmasını ise, herhalde yadırgamadınız.

s-02ecf74bb6bb229b76938ad86464ad76903a9fAsgari ücretli işçiliğin de dünyanın çoğu yerinde ‘modern kölelik’ tabiriyle anılması tesadüf değil kısacası.

 

Bu İçeriğe Tepkini Göster!

Sinirli Sinirli
0
Sinirli
Sevimli Sevimli
0
Sevimli
Yapma Ya! Yapma Ya!
0
Yapma Ya!
Meraklı Meraklı
0
Meraklı
LoL LoL
0
LoL
Çok Güzel Çok Güzel
0
Çok Güzel
OMG OMG
0
OMG
İşte Bu! İşte Bu!
0
İşte Bu!
WTF WTF
0
WTF

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asgari Ücretin Binlerce Yıl Önceye Dayanan Doğuş Hikayesi: Devrik Ağızlı Çanaklar

Giriş Yap

Ailemize sende katıl!
Kayıt Ol

reset password

Geri dön
Giriş Yap

Kayıt Ol

Hesabım var!
Giriş Yap
Paylaşacağın İçerik Türünü Seç
Kişilik Testi
Sorular oluşturarak cevapların ne olacağını belirle
Şıklı Sorular
Doğru ve yanlış seçenekli şıkları ile kendini test et
Anket
Kullanıcıların görüşlerini bildirebilmesi için mükemmel bir seçenek
Makale
Görsellerle birleştirilmiş metin türü
Liste
The Classic Internet Listicles
Açık Liste
Açık Liste
Sıralamalı Liste
Sıralamalı Liste
(Beta)
Özel içeriklerle işlemek için kendi resimlerinizi yükleyin(BETA)
Video
Youtube-Vimeo-Vine içerikleri ekleme plartformu
Ses Dosyası
Soundcloud ve Mixcloud ekleyebilirsiniz
Resim
Fotoğraf veya GIF
Gif (hareketli resim)
GIF format