Aziz Sancar Bizi Yine Gururlandırdı: Sigaranın DNA’ya Verdiği Zararın Haritasını Çıkardı!


Gururumuz Aziz Sancar'dan Bir İlk Daha: Sigaranın DNA'ya Verdiği Zararın Haritasını Çıkardı!
Gururumuz Aziz Sancar'dan Bir İlk Daha: Sigaranın DNA'ya Verdiği Zararın Haritasını Çıkardı!

Bilim insanları sigara içmenin DNA hasarına ve akciğer kanserine neden olduğunu söylüyor ve bizleri uyarıyordu. Fakat bilim tarihinde ilk kez, DNA hasarını genomda yüksek çözünürlükte ve etkili bir şekilde haritalamak için bir yöntem geliştirmeyi başardılar.

Bu yöntemin arkasında ise yakından tanıdığımız bir isim var: Nobel Ödüllü, Prof. Dr. Aziz Sancar!

Bu önemli inovasyon, Kuzey Karolina Üniversitesi’nde (University of North Carolina) çalışan ve bilim alanında Nobel Ödülü kazanan ilk Türk bilimci olan Prof. Dr. Aziz Sancar yönetimindeki Sancar Laboratuvarı’ndan geldi!

s-1182ad4e111050c57350e3d78fb79b48152d6e

Sancar ve ekibi, Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitabı’nda yayımlanan çalışmalarında, ortak bir DNA hasarının ardından onarım yapılan genomların haritasını çıkarabilmek adına kullanışlı bir teknik geliştirdiklerini duyurdular. Daha sonra ise bu tekniği, kimyasal bir kanserojen olan benzo [a] piren’in (BaP) neden olduğu tüm hasarların haritasını çıkarmakta kullandılar.

Benzo [a] piren (BaP), basit, sağlam, karbon açısından zengin hidrokarbonlar – polisiklik aromatik hidrokarbonlar ailesinin bir üyesidir ve bu bileşen dış uzayda bile oluşabilir.

s-388b5e0899879a6e9d6f2a1dadf87e537accea

Bilim insanları, bu moleküllerin  Dünya’daki (ve belki diğer gezegenlerdeki) karbon temelli yaşamın kaynağı olduğunu düşünüyorlar. Fakat evrimsel açıdan daha karmaşık DNA temelli canlılar için (örneğin insanlar) BaP ciddi bir çevresel tehlike oluşturmakta. Bu bileşen tütün ve benzer bitkiler gibi yanan organik bileşiklerin bir yan etkisi durumunda. Tipik olarak, toksik bir hidrokarbon kişiye solunum veya yemek yeme aracılığıyla eriştiğinde, kandaki enzimler bu toksik maddeyi daha küçük, daha güvenli moleküllere bölerler. Bu durum esasında BaP için de geçerli ancak koruyucu reaksiyonlar aynı zamanda BaP’nin kendisinden bile daha kötü etkileri olduğu tespit edilen benzo [α] piren diol epoksit (BPDE) adı verilen başka bir bileşik üretir.BPDE DNA ile kimyasal reaksiyona girerek DNA’nın uygun protein üretmesini engeller veya hücre bölünmesi sırasında DNA’nın düzgün şekilde kopyalanamaması anlamına gelir. Bunun sonucunu ise tahmin edebilirsiniz: Kanser!

Bu tehlikeli kimyasal bileşen, orman yangınlarından tutun, dizel motorlar ve hatta barbekü ızgaralara kadar günlük hayatımızdaki çeşitli etkenler tarafından salınıyor ve sıklıkla hava, toprak, su ve yiyeceklerle temas ediyor maalesef.

s-334e622fa7c2422bc5e0a114ebcdf1c3450920

Fakat bu kanserojenin etkisini en doğrudan gösterdiği unsur ise sigara! Bu bileşenini sigaradan daha etkili biçimde insan dokusuna ileten başka bir etmen bulunmuyor!

Bu gibi haritalar, bilim insanlarının sigara içilmesine neden olan kanserlerin hangi sebepten kaynaklandığını, bazı kişiler kansere karşı daha dirençliyken, neden bazı insanların kansere karşı daha savunmasız olduğunu ve bu insanların kanserden nasıl korunabileceğini daha iyi anlamalarına yardımcı olacak.

s-2e1de4059301fceb970db12e8f8a1c65902d28

Sancar, hücresel seviyede sigaranın zararlı olduğuna dair böylesine karmaşık ve spesifik kanıtların tespit edilmiş olmasının sigara tiryakilerinin alışkanlığının değişmesine de yardımcı olabileceğini umuyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 40 milyon dünya çapında ise 1 milyar sigara tüketicisi var…

Prof. Aziz Sancar ise umutlu:

s-693f4b2e93429d3091af4c7dd478c4ba0daf8e

Sancar, “Bu, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki kanser ölümlerinin yaklaşık %30’unu oluşturan bir kanserojen ve şimdi ortaya çıkan hasarın genom çapında bir haritasına sahibiz” diye anlatıyor bu gelişmeyi.

“Bunun, sigara içmenin ne kadar zararlı olabileceği konusundaki farkındalığın artmasına yardımcı olması iyi olur” dedi.

s-a1e94f0c9c956594464f3050a3452674f8b175

Aziz Sancar, “Tam da genomun tamamında DNA hasarının nasıl tamir edildiğini tam olarak bilebilirsek ilaç geliştiricilerine yardımcı oluruz” diye belirtiyor.

Sancar’ın BaP kaynaklı DNA hasarını haritalama yöntemi olan yeni tekniği, bilim insanlarının, hücrelerin hasarı onarmaya çalıştığı genomdaki alanları tanımlamasını sağlayabilir.

s-06f0b4a8e391ac78fab26851ca5cdc47976114

Aziz Sancar, bu biyokimyasal tamir işlemi hakkındaki detaylı araştırmaları ile 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan bilim insanlarından biri olmuştu. “Bu bilgilerin hepsinin neden bazı insanlara kansere yakalanma eğiliminin ve özellikle sigaraya bağlı hangi mutasyonların akciğer kanserine yol açtığının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacağı konusunda eminim” diyor.

Değerli Hocam, bizleri yine gururlandırdınız. Bilime ve insanlığa katkılarınızdan dolayı çok teşekkür ederiz. Var olun!

Bu İçeriğe Tepkini Göster!

Sinirli Sinirli
0
Sinirli
Sevimli Sevimli
0
Sevimli
Yapma Ya! Yapma Ya!
0
Yapma Ya!
Meraklı Meraklı
0
Meraklı
LoL LoL
0
LoL
Çok Güzel Çok Güzel
0
Çok Güzel
OMG OMG
0
OMG
İşte Bu! İşte Bu!
0
İşte Bu!
WTF WTF
0
WTF

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Aziz Sancar Bizi Yine Gururlandırdı: Sigaranın DNA’ya Verdiği Zararın Haritasını Çıkardı!

Giriş Yap

Ailemize sende katıl!
Kayıt Ol

reset password

Geri dön
Giriş Yap

Kayıt Ol

Hesabım var!
Giriş Yap
Paylaşacağın İçerik Türünü Seç
Kişilik Testi
Sorular oluşturarak cevapların ne olacağını belirle
Şıklı Sorular
Doğru ve yanlış seçenekli şıkları ile kendini test et
Anket
Kullanıcıların görüşlerini bildirebilmesi için mükemmel bir seçenek
Makale
Görsellerle birleştirilmiş metin türü
Liste
The Classic Internet Listicles
Açık Liste
Açık Liste
Sıralamalı Liste
Sıralamalı Liste
(Beta)
Özel içeriklerle işlemek için kendi resimlerinizi yükleyin(BETA)
Video
Youtube-Vimeo-Vine içerikleri ekleme plartformu
Ses Dosyası
Soundcloud ve Mixcloud ekleyebilirsiniz
Resim
Fotoğraf veya GIF
Gif (hareketli resim)
GIF format